Bir atölyeyi küçültüyorsunuz, fabrikanızı başka bir ilçeye taşıyorsunuz ya da kepenk kapanıyor. Hangisi olursa olsun, bir noktada aynı yığın karşınıza çıkar: kullanılmayan makineler, eski raflar, kablolar, kırık paletler, köşede yıllardır duran demir. Bu rehber, o yığını düzenli biçimde eritmek isteyen işletme sahibi için hazırlandı. Teoriden çok kontrol listesi içeriyor.
Önce neyin elinizde olduğunu yazın
Söküm planı envanterle başlar. Bir kâğıt ya da tablo açın, tesisi bölüm bölüm gezin ve her bölümde şunları not edin:
- Makineler: tür, yaklaşık ağırlık, çalışır mı çalışmaz mı
- Çelik yapılar: kolon, kiriş, çatı makası, platform, merdiven
- Raf sistemleri ve depo kafesleri
- Elektrik panoları, kablo tavaları, kablolar
- Tank, silo, kompresör, boru hatları
- Paletler: ahşap, plastik, metal ve yaklaşık adet
- Paslanmaz tezgâh ve ekipman
- Alüminyum profil, panel ve doğrama
Bu listede en önemli ayrım şudur: neresi satılacak, neresi taşınacak, neresi hurdaya gidecek? Çalışır durumdaki bir makine ikinci el pazarında hurdadan daha farklı bir yere oturabilir. Yeni yere gidecek malzemeyi baştan işaretleyin, yoksa söküm sırasında karışır.
Makine ve ekipmanın kime ait olduğunu da yazın. Kiralık, leasing ya da emanet olan bir cihazı hurdaya vermeden önce sahibinden izin gerekir.
Zaman çizelgesi
Kapanış ya da taşınma tarihi belli ise geriye doğru planlayın. Sıra şöyle olabilir:
- Kapanıştan haftalar önce: envanter, satılacak ve taşınacak malzemenin ayrılması, ön fotoğraflar
- Birkaç hafta kala: hurdaya gidecek malzemeler için fotoğraf ve miktar bilgisiyle iletişime geçmek, adresin erişimini netleştirmek
- Söküm öncesi: elektrik, gaz ve su hatlarının kesilmesi, sıvıların boşaltılması, sahanın düzenlenmesi
- Söküm günleri: cinslere göre ayrılmış yığınlar, yükleme için açık yol
- Alım günü: tartı sizin yanınızda, yüklemeden önce
Bu çizelge sabit değil. Tesis büyüklüğüne göre haftalar uzar ya da kısalır. Önemli olan, hurdaya karar verdiğiniz günle kapıyı teslim edeceğiniz gün arasında telaşa yer bırakmamaktır.
Metalleri cinsine göre ayırın
Karışık yığın değer kaybettirir. Mıknatıs elinizde olsun ve şöyle sıralayın:
- Mıknatıs tutan kalın parçalar: demir ve çelik grubu. Ayrıntı için demir hurdası sayfasına bakın.
- Mıknatıs tutmayan parlak levha ve tezgâhlar: paslanmaz olabilir, 304 ve 316 genellikle mıknatıs tutmaz. Paslanmaz hurdası sayfası bu ayrımı anlatır.
- Hafif, mıknatıs tutmayan, gümüş-gri parçalar: alüminyum. Alüminyum hurdası sayfasına bakın.
- Sarı renkli musluk, vana, rakor: pirinç. Sarı hurdası sayfasına bakın.
- Kırmızımsı bakır boru, bara, bobin: bakır hurdası grubu.
Karışık gruplar da çıkar, motor gibi. İçinde demir gövde, bakır sargı ve bazen alüminyum kapak var. Bunları parçalamaya çalışmadan olduğu gibi fotoğraflayıp gönderin.
Kabloyu ayrı tutun
Kablo, fabrikada en çok gözden kaçan kalemdir. Panolardan, duvar kanallarından, tavalardan çıkar. Birkaç kural işinizi kolaylaştırır:
- Kabloyu yakmayın. Yanık kablo değer kaybeder.
- Enerji ve data kablolarını mümkünse ayrı bağlayın.
- Kalın bakır kabloları ince çok damarlılardan ayırın.
- İletkeni alüminyum olan kabloyu ayrı yığına koyun, çünkü ayrı değerlendirilir.
- Kablo tavası demirdir ya da galvanizdir, kabloyla karıştırmayın.
Fiyat kablonun içindeki bakır oranına göre değişir. Kablo türleri için kablo hurdası sayfasına bakabilirsiniz.
Palet ve ambalaj
Kapanan tesislerde palet yığını beklenenden büyük çıkar. Ahşap, plastik ve metal paletleri ayrı toplayın. Ahşabı da üçe bölebilirsiniz: sağlam, tamir edilebilir ve kırık. IPPC damgalı paletler ihracat yapılan tesisten geldiğini gösterir. Ayrıntılı bilgi için palet alımı sayfasına bakın.
Streç film, bant, karton ve plastik çemberleri paletlerden ve metal malzemelerden ayırmak değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Enerji, sıvılar ve güvenlik
Söküme elektrik açıkken girilmez. Aşağıdaki liste bir kontrol sırasıdır:
- Elektrik panolarını ana şalterden kapattırın, ilgili kurum ya da yetkili elektrikçiyle birlikte teyit edin.
- Gaz ve su vanalarını kapatın.
- Basınçlı kaplarda (kompresör, hava tankı) basıncı boşaltın.
- Yağ, soğutma sıvısı, boya ve kimyasalları ayrı kaplarda boşaltın.
- Yüksekteki çelik yapılarda uygun ekipman olmadan çalışmayın.
- Sökülen parçaların düşeceği alanı işaretleyin, ilgisiz kimseyi yaklaştırmayın.
- Kesici kenarlara karşı eldiven, koruyucu gözlük ve bot kullanın.
Bu liste her tesisin özel durumunu karşılamaz. İş güvenliği konusunda sorumluluk tesis sahibindedir ve sahaya özel önlem gerekiyorsa uzman görüşü almalısınız. Biz de alım öncesi adresi, erişimi ve söküm durumunu sizinle konuşuruz.
Bina da yıkılacaksa
Sadece içerideki malzeme değil, bina da yıkılacaksa konu büyür. Yıkım ruhsatı ve izinler yapı sahibinin sorumluluğundadır. Eski yapılarda asbest şüphesi varsa uzman incelemesi gerekir. Bu konuların işleyişi için yıkım işleri sayfasına bakabilirsiniz. İçerideki makine ve çelik için ise fabrika bozumu sayfası konuyu ayrıntılı anlatır.
Fiyat için hangi fotoğrafları çekmelisiniz?
“Yaklaşık ne eder?” diye sorarsanız, ilk cevabımız “fotoğraf gönderin” olur. Çünkü hurda fiyatı o günkü piyasaya, malzemenin cinsine, temizliğine, miktarına ve yükleme koşullarına göre değişir. Londra Metal Borsası (LME) ve döviz kuru da her gün hareket eder.
Şu fotoğrafları çekin:
- Tesisin genel görünümü: dışarıdan ve içeriden
- Her yığının yakın çekimi: demir, kablo, paslanmaz, alüminyum, palet
- Makinelerin bütün görünümü ve üzerindeki etiket
- Yükleme yolu: kapı genişliği, rampa, zemin durumu
- Üst katlardaysa merdiven ve asansör
Yaklaşık miktar yazmak da yardımcı olur. Kesin tonaj bilmenize gerek yok, “şu kadar palet, şu kadar yığın demir” demeniz yeter.
Alım günü nasıl ilerler?
Fotoğrafı gönderirsiniz, size o günkü piyasaya göre fiyat verilir, anlaşırsak alım adresinizde yapılır. Tartı yüklemeden önce sizin yanınızda yapılır. Bu sayede ne kadar yüklendiğini kendi gözünüzle görürsünüz.
Avcılar merkezliyiz, hizmet verdiğimiz ilçeler hizmet bölgeleri sayfasında listeli. Listede olmayan bir ilçeyse arayıp sorun. Piyasa seyrini görmek için hurda fiyatları sayfasına bakabilirsiniz.
Kapanışta sık yapılan beş hata
İlk hata, işi son haftaya bırakmak. Tarih yaklaşınca herkes aceleyle karar verir ve ayrım yapılmadan karışık yığınlar oluşur. İkincisi, makineyi bakmadan hurdaya atmak. Belki ikinci el olarak başka bir işletmeye yarayacak.
Üçüncüsü, kabloyu ve bakırı sona bırakmak. Panolar ve tavalar sökülürken kablo kesilir, karışır ve bir kısmı yanar. Dördüncüsü, yükleme yolunu hesaba katmamak. Kapıdan sığmayan bir makine ya da dar bir rampa, yük aracının gelmesini zorlaştırır. Beşincisi ise güvenliği “bir şey olmaz” diye geçmek. Enerji kesilmeden dokunulan bir pano ya da boşaltılmamış bir tank, işin en ağır bedelini çıkarabilir.
Bu beş hatadan kaçınmak için envanter, ayrım ve fotoğraf üçlüsü yeter.
Son kontrol listesi
Aramadan önce şunları tamamlamış olun:
- Envanter yazıldı
- Satılacak, taşınacak, hurdaya gidecek diye ayrıldı
- Kiralık ya da başkasına ait cihazlar işaretlendi
- Metaller cinslerine göre ayrıldı
- Kablolar ayrı tutuldu
- Paletler gruplandı
- Elektrik, gaz ve su kesildi, sıvılar boşaltıldı
- Fotoğraflar çekildi, yaklaşık miktar yazıldı
- Yükleme yolu açık
Hazırsanız bize ulaşın: 0 536 818 66 59, arayın ya da WhatsApp’tan fotoğrafları gönderin. İletişim sayfasından da bilgi alabilirsiniz.